Στη συνεδρίαση της Διακομματικής Κοινοβουλευτικής Επιτροπής με αντικείμενο «τη μελέτη των προβλημάτων και την επεξεργασία προτάσεων για την ενίσχυση του πρωτογενούς τομέα, στη βάση των σύγχρονων προκλήσεων και των διεθνών εξελίξεων», συμμετείχε χθες, Πέμπτη 19 Μαρτίου, ο κ. Ανδρέας Δημητρίου, Πρόεδρος του Αγροτικού Πτηνοτροφικού Συνεταιρισμού Ιωαννίνων «ΠΙΝΔΟΣ» και Αντιπρόεδρος της ΕΘΕΑΣ. Υπενθυμίζεται ότι στην προηγούμενη συνεδρίαση, με αντικείμενο τα προβλήματα του πρωτογενούς τομέα, είχε τοποθετηθεί ο Πρόεδρος της ΕΘΕΑΣ, κ. Παύλος Σατολιάς.
Κατά την έναρξη της τοποθέτησής του, ο κ. Δημητρίου υπογράμμισε την ανάγκη οι εργασίες της Επιτροπής να αποτελέσουν αφετηρία για τη διαμόρφωση μιας ουσιαστικής και μακροπρόθεσμης πολιτικής συμφωνίας για τον αγροδιατροφικό τομέα. Εστίασε, μεταξύ άλλων, σε ζητήματα της φορολογικής πολιτικής, στο Ταμείο Ανάκαμψης, καθώς και στους μηχανισμούς που πρέπει να σχεδιαστούν για την ενίσχυση της παραγωγικής ανάπτυξης του πρωτογενούς τομέα.
Όπως τόνισε, ο πρωτογενής τομέας βρίσκεται σε κρίσιμο σταυροδρόμι και οι παραγωγοί μαζί με τους συνεταιρισμούς δεν ζητούν προνόμια, αλλά ένα σταθερό στρατηγικό και θεσμικό περιβάλλον, πολιτικές που να στηρίζουν τις επενδύσεις στην παραγωγή και στις συλλογικές οργανώσεις, καθώς και άμεσες λύσεις σε χρόνιες εκκρεμότητες που εξακολουθούν να αναστέλλουν την αναπτυξιακή προοπτική του κλάδου.
Ιδιαίτερη έμφαση έδωσε στο ζήτημα των επενδύσεων, επισημαίνοντας ότι κάθε μορφή ενίσχυσης στον αγροτικό τομέα οφείλει να συνδέεται με την παραγωγική αναβάθμιση, την ανταγωνιστικότητα, την καινοτομία, τη σύγχρονη τεχνολογία, την περιβαλλοντική προσαρμογή και την ενίσχυση της ανθεκτικότητας απέναντι στις νέες διεθνείς προκλήσεις. Στο πλαίσιο αυτό, ανέδειξε τον ρόλο των συνεταιρισμών ως βασικών φορέων επένδυσης, οργάνωσης της παραγωγής και δίκαιης αναδιανομής της προστιθέμενης αξίας προς όφελος των μελών τους.
Εστιάζοντας ειδικότερα στην πτηνοτροφία, ο κ. Δημητρίου σημείωσε ότι πρόκειται για έναν από τους πλέον οργανωμένους κλάδους της ελληνικής ζωικής παραγωγής, με σημαντική συμβολή στην περιφερειακή ανάπτυξη, στην απασχόληση και στην παραγωγή ποιοτικών ελληνικών τροφίμων. Όπως ανέφερε, η πορεία της «ΠΙΝΔΟΣ» αποδεικνύει στην πράξη τη δυναμική του συνεργατισμού, μέσα από ένα παραγωγικό μοντέλο που συνδυάζει αποκεντρωμένη παραγωγή από εκατοντάδες μέλη-πτηνοτρόφους, συγκεντρωτική επεξεργασία, οργανωμένο εμπορικό δίκτυο και επανεπένδυση των θετικών αποτελεσμάτων.
Ταμείο Ανάκαμψης
Στην παρέμβασή του ανέδειξε ως βασικούς άξονες τη θεσμοθέτηση σταθερού και προβλέψιμου κύκλου επενδυτικών προγραμμάτων, καθώς και τη διασφάλιση σαφών χρονοδιαγραμμάτων για την αξιολόγηση και την πληρωμή επενδυτικών σχεδίων. Ιδιαίτερη αναφορά έγινε και στις καθυστερήσεις που έχουν καταγραφεί στην υλοποίηση δράσεων του Ταμείου Ανάκαμψης, τόσο σε επίπεδο αποφάσεων και πιστοποιήσεων όσο και σε επίπεδο αδειοδοτήσεων και παραδόσεων εξοπλισμού, γεγονός που περιορίζει τη ρευστότητα των επιχειρήσεων και θέτει σε κίνδυνο την απορρόφηση πόρων.
Σε ό,τι αφορά το θεσμικό πλαίσιο των επενδύσεων, υπογραμμίστηκε ότι τα κίνητρα του Αναπτυξιακού Νόμου δεν ανταποκρίνονται επαρκώς στις ανάγκες των Αγροτικών Συνεταιρισμών, ενώ επιμέρους ρυθμίσεις, όπως η ΚΥΑ 59790/2023, δημιουργούν πρόσθετους περιορισμούς στην ίδρυση, επέκταση και τον εκσυγχρονισμό πτηνοτροφικών μονάδων. Για τον λόγο αυτό ζητήθηκε η πρόβλεψη ειδικών φορολογικών κινήτρων για τους συνεταιρισμούς και η αναπροσαρμογή των ορίων επιλέξιμων δαπανών και ενίσχυσης, ώστε να ανταποκρίνονται στις πραγματικές επενδυτικές ανάγκες του κλάδου.
Φορολογία
Παράλληλα, τέθηκε με έμφαση το ζήτημα των δυσλειτουργιών στη φορολογική και χρηματοδοτική πολιτική. Όπως επισημάνθηκε, η εφαρμογή των προβλεπόμενων φορολογικών κινήτρων για τα μέλη συνεταιρισμών παραμένει προβληματική, ενώ εξακολουθούν να υπάρχουν αποκλεισμοί για παραγωγούς που δραστηριοποιούνται μέσω νομικών προσώπων ή δεν είναι κατά κύριο επάγγελμα αγρότες. Την ίδια στιγμή, οι καθυστερήσεις στις επιστροφές ΦΠΑ, η περιορισμένη πρόσβαση σε χρηματοδοτικά εργαλεία και το αυξημένο κόστος χρήματος δημιουργούν σοβαρά εμπόδια στη βιωσιμότητα και τον εκσυγχρονισμό των συνεταιριστικών σχημάτων. Στο πλαίσιο αυτό προτάθηκαν η απλοποίηση του πλαισίου, η διασύνδεση των αρμόδιων υπηρεσιών για την ορθή αναγνώριση των δικαιούχων, η επιτάχυνση των επιστροφών και η ειδική προτεραιοποίηση των συνεταιρισμών στα χρηματοδοτικά προγράμματα.
Ενεργειακό κόστος και επενδύσεις ΑΠΕ
Ο κ. Δημητρίου αναφέρθηκε επίσης στις πιέσεις που προκύπτουν από το αυξημένο ενεργειακό κόστος, ζητώντας την προτεραιοποίηση επενδύσεων σε φωτοβολταϊκά και άλλες Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας για συνεταιρισμούς και αγροτικές εκμεταλλεύσεις, τη δημιουργία ειδικών προγραμμάτων για ενεργειακές επενδύσεις στον πρωτογενή τομέα και την ουσιαστική εφαρμογή του net metering, χωρίς περιορισμούς που ακυρώνουν τη χρησιμότητά του για τους παραγωγούς.
Κλιματικός Νόμος και χωροταξικά προβλήματα
Αναφορά έγινε ακόμη στην ανάγκη χορήγησης επαρκούς παράτασης της προθεσμίας εφαρμογής του άρθρου 19 του Ν. 4936/2022 (Κλιματικός Νόμος), προκειμένου να διασφαλιστεί η ουσιαστική και τεχνικά ορθή συμμόρφωση των επιχειρήσεων, καθώς και στα σημαντικά χωροταξικά εμπόδια που αντιμετωπίζουν οι κτηνοτροφικές και πτηνοτροφικές εγκαταστάσεις, ιδίως σε ορεινές και μειονεκτικές περιοχές.
Κλείνοντας, ο κ. Δημητρίου υπογράμμισε ότι η ενίσχυση του πρωτογενούς τομέα προϋποθέτει σταθερότητα, επενδυτική λογική, λειτουργικά χρηματοδοτικά εργαλεία και ένα συνεκτικό θεσμικό πλαίσιο που θα επιτρέπει στους παραγωγούς και στους συνεταιρισμούς να σχεδιάζουν με ασφάλεια το μέλλον τους. Όπως σημείωσε, η πτηνοτροφία και συνολικά ο αγροδιατροφικός τομέας μπορούν να αποτελέσουν πυλώνα παραγωγικής ανασυγκρότησης της χώρας, εφόσον υπάρξουν έγκαιρες και στοχευμένες πολιτικές αποφάσεις.