Τα πλοία που μεταφέρουν κρίσιμες γεωργικές εισροές καλούνται να επανεκκινήσουν άμεσα τις διελεύσεις τους από τα Στενά του Ορμούζ, προκειμένου να αποτραπεί ο κίνδυνος μιας απότομης ανόδου στον πληθωρισμό των τιμών των τροφίμων αργότερα εντός του έτους. Όπως προειδοποιεί ο Οργανισμός Τροφίμων και Γεωργίας των Ηνωμένων Εθνών, μια τέτοια εξέλιξη ενδέχεται να πυροδοτήσει αλυσιδωτές επιπτώσεις στην παγκόσμια αγορά, αντίστοιχες με εκείνες που καταγράφηκαν στον απόηχο του κορωνοϊού.
«Ο χρόνος τρέχει» και τα ημερολόγια καλλιεργειών θέτουν τις φτωχότερες χώρες σε μεγαλύτερο κίνδυνο από σπάνια και ακριβά λιπάσματα και εισροές ενέργειας, δήλωσε ο επικεφαλής οικονομολόγος του FAO, Maximo Torero σε ένα εκτενές podcast που δημοσιεύθηκε με τον David Laborde, Διευθυντή του Τμήματος Αγροδιατροφικής Οικονομίας του FAO.
«Το τελευταίο πράγμα που θέλουμε είναι χαμηλότερες αποδόσεις των καλλιεργειών και υψηλότερες τιμές εμπορευμάτων και πληθωρισμός τροφίμων για το επόμενο έτος», είπε ο Torero, σημειώνοντας ότι πιθανότατα θα αναγκάσει τις χώρες να εφαρμόσουν πολιτικές για τη μείωση των εγχώριων τιμών των τροφίμων, προκαλώντας υψηλότερα επιτόκια και ως αποτέλεσμα πιθανή βραδύτερη οικονομική ανάπτυξη σε όλο τον κόσμο.
Ο τελευταίος Δείκτης Τιμών Τροφίμων του FAO κάλυψε τον Μάρτιο και ήταν σχετικά σταθερός χάρη στις άφθονες προμήθειες των περισσότερων τροφίμων, ιδίως των δημητριακών. Ωστόσο, η πίεση αυξάνεται τον Απρίλιο και θα ενταθεί τον Μάιο καθώς «οι αγρότες θα λάβουν αποφάσεις» σχετικά με το εάν θα αλλάξουν τις επιλογές φύτευσης για να προσαρμοστούν στη διαθεσιμότητα λιπασμάτων, καθώς και εάν θα διαθέσουν περισσότερη γη και πόρους σε βιοκαύσιμα για να επωφεληθούν από τις υψηλότερες τιμές του πετρελαίου αλλά τον περιορισμό των παγκόσμιων προμηθειών τροφίμων. «Βρισκόμαστε σε κρίση εισροών. δεν θέλουμε να το κάνουμε καταστροφή», είπε ο Λαμπόρντ. «Η διαφορά εξαρτάται από τις ενέργειες που κάνουμε».
Ο FAO προέτρεψε όλες τις χώρες να εξετάσουν προσεκτικά τις εντολές για τα βιοκαύσιμα και κυρίως να αποφύγουν τους περιορισμούς στις εξαγωγές ενέργειας και λιπασμάτων.
Εάν η αντιπαράθεση στα Στενά του Ορμούζ δεν τερματιστεί γρήγορα, θα πρέπει να εξεταστούν προληπτικές ενέργειες, ιδίως ζητώντας από πολυμερείς οργανισμούς να παράσχουν χρηματοδότηση σε χώρες που κινδυνεύουν να χάσουν την πρόσβαση σε βασικές εισροές λιπασμάτων δεδομένου ότι η φύτευσή τους έχει ξεκινήσει.
Βασικά συμπεράσματα
Οι εξαγωγές μεταξύ 20% και 45% των βασικών αγροδιατροφικών εισροών βασίζονται στη θαλάσσια διέλευση από τα Στενά του Ορμούζ. Εάν οι αγρότες παράγουν με λιγότερες εισροές, θα υπάρξουν χαμηλότερες αποδόσεις μέχρι και το 2027, με υψηλότερες τιμές τροφίμων και πληθωρισμό λιανικής τροφίμων πιθανά για τα επόμενα χρόνια.
Οι περισσότεροι αγρότες αντιμετωπίζουν ήδη μικρά περιθώρια κέρδους και εάν χρεοκοπήσουν, η κατάσταση του παγκόσμιου εφοδιασμού τροφίμων θα είναι χειρότερη για μεγαλύτερο χρονικό διάστημα. Οι εμπορικοί και εξαγωγικοί περιορισμοί επιδείνωσαν τις αυξήσεις των τιμών των τροφίμων σε προηγούμενες κρίσεις, καθώς οι προσπάθειες απομόνωσης των εγχώριων αγορών από τις παγκόσμιες αγορές επιδείνωσε τις παγκόσμιες συνθήκες.
Οι αγορές λιπασμάτων και ενέργειας είναι ανελαστικές, επομένως οι τιμές μπορούν να αυξηθούν πολύ περισσότερο από ό,τι υποδηλώνουν οι αλλαγές στον όγκο συναλλαγών. Οι αγορές είναι πιθανό να αντιδράσουν πολύ γρήγορα εάν τα πλοία δεν κινηθούν σύντομα μέσω του Στενού.
Σε αντίθεση με τις φυσικές καταστροφές ή τους κλιματικούς παράγοντες, όπως το Ελ Νίνιο, ο αποκλεισμός των Στενών του Ορμούζ «είναι κάτι που οι κυβερνήσεις μπορούν να επιλύσουν και πρέπει να επιλύσουν», είπε ο Τορέρο. Οι αγρότες αντιμετωπίζουν ήδη μικρά περιθώρια κέρδους και εάν χρεοκοπήσουν, η κατάσταση του εφοδιασμού τροφίμων θα είναι χειρότερη για μεγαλύτερο χρονικό διάστημα.