Η ιρλανδική προεδρία του Συμβουλίου και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο κατέληξαν σε προσωρινή συμφωνία για την επικαιροποίηση των κανόνων που διέπουν την παραγωγή, την επισήμανση, την πιστοποίηση και το εμπόριο βιολογικών προϊόντων. Στόχος είναι η ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας του βιολογικού τομέα της ΕΕ, με παράλληλη διατήρηση των υψηλών προτύπων και της εμπιστοσύνης των καταναλωτών.
Η στοχευμένη αυτή αναθεώρηση θα καταστήσει τους υφιστάμενους κανόνες σαφέστερους και ευκολότερους στην εφαρμογή. Θα μειώσει τον διοικητικό φόρτο για τους αγρότες και τις επιχειρήσεις, ιδίως τις μικρότερες, και θα προσφέρει μεγαλύτερη ασφάλεια δικαίου για τις εισαγωγές βιολογικών προϊόντων. Θα συμβάλει επίσης στη διασφάλιση της συνέχειας του διεθνούς εμπορίου, διαφυλάσσοντας παράλληλα την ακεραιότητα του βιολογικού σήματος της ΕΕ.
Βασικά στοιχεία της συμφωνίας
Η συμφωνία εισάγει στοχευμένες αλλαγές στο υφιστάμενο ενωσιακό πλαίσιο για τα βιολογικά προϊόντα. Επιπλέον, ο κανονισμός θα αποσαφηνίσει για τις επιχειρήσεις τους κανόνες εισαγωγής βιολογικών προϊόντων από χώρες των οποίων τα πρότυπα αναγνωρίζονται ως ισοδύναμα με εκείνα της ΕΕ. Έτσι, θα προσφέρει μεγαλύτερη προβλεψιμότητα στις επιχειρήσεις, βοηθώντας παράλληλα τους καταναλωτές να κάνουν ενημερωμένες επιλογές και διασφαλίζοντας θεμιτό ανταγωνισμό μεταξύ παραγωγών εντός και εκτός ΕΕ.
Απλούστεροι κανόνες για τις μικρές επιχειρήσεις
Οι κανόνες που συμφωνήθηκαν προσωρινά εισάγουν μέτρα απλούστευσης, σύμφωνα με τη διαπραγματευτική εντολή του Συμβουλίου, για τη μείωση του διοικητικού φόρτου, ιδίως για τις μικρές επιχειρήσεις.
Βάσει των ισχυόντων κανόνων, οι μικρές επιχειρήσεις που πωλούν μη συσκευασμένα βιολογικά προϊόντα, όπως χύμα φρούτα και λαχανικά, απευθείας στους καταναλωτές απαλλάσσονται από τις απαιτήσεις πιστοποίησης. Με τους αναθεωρημένους κανόνες, το όριο ετήσιου κύκλου εργασιών για την απαλλαγή αυτή θα αυξηθεί από 20.000 σε 40.000 ευρώ, υπολογιζόμενο ως ο ετήσιος μέσος όρος των προηγούμενων πέντε ετών. Το όριο του ετήσιου όγκου πωλήσεων θα αυξηθεί επίσης από 5.000 σε 10.000 κιλά.
Οι συννομοθέτες συμφώνησαν ακόμη να επεκτείνουν την απαλλαγή, υπό ορισμένες προϋποθέσεις, σε μικρές επιχειρήσεις διαδικτυακού λιανικού εμπορίου που πωλούν προσυσκευασμένα βιολογικά προϊόντα.
Σαφέστεροι κανόνες για τα εισαγόμενα βιολογικά προϊόντα
Η συμφωνία διευκρινίζει ότι τα προϊόντα που εισάγονται από τρίτες χώρες, των οποίων οι κανόνες βιολογικής παραγωγής αναγνωρίζονται ως ισοδύναμοι με τα πρότυπα της ΕΕ, μπορούν να συνεχίσουν να διατίθενται στην αγορά με τη χρήση όρων όπως «βιολογικό». Τα προϊόντα αυτά μπορούν να φέρουν το λογότυπο βιολογικής παραγωγής της χώρας προέλευσής τους.
Θα μπορούν επίσης να φέρουν το βιολογικό λογότυπο της ΕΕ, αλλά μόνο εφόσον συμμορφώνονται με πρόσθετες απαιτήσεις παραγωγής και παρακολούθησης, πέραν εκείνων που καλύπτονται από την ισοδυναμία, για παράδειγμα όσον αφορά το ζωντανό έδαφος, την καλή διαβίωση των ζώων και τις μεθόδους μεταποίησης.
Η προσέγγιση αυτή προσφέρει μεγαλύτερη σαφήνεια στις επιχειρήσεις, διαφυλάσσοντας την εμπιστοσύνη των καταναλωτών στο βιολογικό λογότυπο της ΕΕ και διασφαλίζοντας θεμιτό ανταγωνισμό μεταξύ παραγωγών εντός και εκτός της Ένωσης.
Οι κανόνες βιολογικής παραγωγής που εφαρμόζονται σε 11 τρίτες χώρες, μεταξύ των οποίων η Αργεντινή, ο Καναδάς, η Νέα Ζηλανδία και οι Ηνωμένες Πολιτείες, αναγνωρίζονται σήμερα ως ισοδύναμοι με τα πρότυπα της ΕΕ. Η αναγνώριση αυτή επρόκειτο να λήξει στις 31 Δεκεμβρίου 2026 και η σημερινή συμφωνία την παρατείνει έως τις 31 Δεκεμβρίου 2036. Η παράταση θα προσφέρει μακροπρόθεσμη προβλεψιμότητα στις επιχειρήσεις και θα συμβάλει στην αποφυγή διαταραχών στο διεθνές εμπόριο, το οποίο είναι σημαντικό για τον βιολογικό τομέα της ΕΕ.
Χωρίς το βιολογικό λογότυπο της ΕΕ τα προϊόντα με μη συμμορφούμενα συστατικά
Το Συμβούλιο και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο συμφώνησαν να αφαιρέσουν την πρόταση της Επιτροπής που θα επέτρεπε τη χρήση του βιολογικού σήματος της ΕΕ σε προϊόντα τα οποία περιέχουν, σε ποσοστό μικρότερο του 5%, συστατικά από τρίτες χώρες που δεν πληρούν τα πρόσθετα κριτήρια.
Προσωρινή ευελιξία
Η συμφωνία προβλέπει προσωρινή ευελιξία για τη χρήση μη βιολογικών πρωτεϊνούχων ζωοτροφών για πουλερικά και χοίρους, καθώς και για τη χρήση μη βιολογικών νεαρών οργανισμών στην υδατοκαλλιέργεια. Οι παρεκκλίσεις αυτές θα καταργηθούν σταδιακά.
Ομαλή μετάβαση στους νέους κανόνες
Για να διασφαλιστεί η ομαλή εφαρμογή του αναθεωρημένου πλαισίου και να αποφευχθούν πιθανές διαταραχές στην αγορά, τα προϊόντα που έχουν ήδη επισημανθεί σύμφωνα με τους υφιστάμενους κανόνες θα μπορούν να συνεχίσουν να πωλούνται μέχρι την εξάντληση των αποθεμάτων.
Η συμφωνία προβλέπει επίσης μεταβατικές ρυθμίσεις για τη διασφάλιση της συνέχειας και της ασφάλειας δικαίου για τα εισαγόμενα βιολογικά προϊόντα και το διεθνές εμπόριο, καθώς θα τίθενται σε εφαρμογή οι νέοι κανόνες.
Επόμενα βήματα
Η προσωρινή συμφωνία πρέπει τώρα να εγκριθεί από το Συμβούλιο και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο. Μετά τη νομική και γλωσσική επεξεργασία, ο κανονισμός θα εκδοθεί επίσημα από τα δύο θεσμικά όργανα.
Στόχος είναι η ολοκλήρωση της διαδικασίας πριν από το τέλος του 2026, οπότε λήγουν οι ισχύουσες ρυθμίσεις αναγνώρισης για τα εισαγόμενα βιολογικά προϊόντα, ώστε να προσφερθεί ασφάλεια δικαίου στις επιχειρήσεις και να αποτραπούν ενδεχόμενες διαταραχές στο εμπόριο.