Date:

Share:

Το τεράστιο κλιματικό κόστος στην Ελλάδα

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ

Οι πλημμύρες, οι πυρκαγιές, οι καύσωνες και οι ξηρασίες δεν αφήνουν πίσω τους μόνο κατεστραμμένες περιουσίες και διαταραγμένες ζωές. Το κόστος τους επιβαρύνει την αγροτική παραγωγή, τον τουρισμό, τις υποδομές και τα δημόσια οικονομικά. Για την Ελλάδα, οι εκτιμήσεις της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για την περίοδο 1980-2024 υπολογίζουν τις οικονομικές απώλειες από ακραία καιρικά και κλιματικά φαινόμενα σε 18,3 δισ. ευρώ. Από αυτές, μόλις το 5% καλύφθηκε από ασφάλιση.

Το στοιχείο αναδεικνύει ένα σημαντικό κενό προστασίας: το μεγαλύτερο μέρος της ζημιάς μένει ακάλυπτο και μεταφέρεται στα νοικοκυριά, στις επιχειρήσεις και στο κράτος. Για τους αγρότες, ένα ακραίο φαινόμενο μπορεί να προκαλέσει απώλεια παραγωγής, ζημιές σε καλλιέργειες και εξοπλισμό, αλλά και κόστος αποκατάστασης σε υποδομές που είναι αναγκαίες για τη συνέχιση της δραστηριότητας. Αντίστοιχα, ζημιές σε κατοικίες, δρόμους και τουριστικές εγκαταστάσεις μπορούν να επηρεάσουν ολόκληρες τοπικές οικονομίες.

Η εικόνα αυτή εντάσσεται σε μια ευρύτερη ευρωπαϊκή τάση. Σύμφωνα με την πιο πρόσφατη αποτίμηση του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Περιβάλλοντος, οι συνολικές απώλειες στην ΕΕ έφτασαν περίπου τα 920 δισ. ευρώ για την περίοδο 1980-2025, σε τιμές 2025. Περισσότερα από 270 δισ. ευρώ, σχεδόν το 30% του συνόλου, καταγράφηκαν μέσα στα τελευταία πέντε χρόνια της περιόδου. Ο μέσος ετήσιος όρος για το 2020–2025 ήταν περίπου 48,2 δισ. ευρώ, έναντι 21,2 δισ. την προηγούμενη δεκαετία.

Οι πλημμύρες αντιστοιχούν στο 44% των ευρωπαϊκών απωλειών που αποδίδονται σε κατηγορίες κινδύνων. Οι ξηρασίες, οι καύσωνες, οι πυρκαγιές και άλλα φαινόμενα πλήττουν επίσης παραγωγικές δραστηριότητες και κρίσιμες υποδομές, αν και οι επιπτώσεις τους δεν αποτυπώνονται πάντα εύκολα σε ένα μόνο οικονομικό μέγεθος. Ο Οργανισμός επισημαίνει ακόμη ότι η ζημιά συγκεντρώνεται σε λίγα, ιδιαίτερα καταστροφικά επεισόδια: το 5% των συμβάντων με τις μεγαλύτερες απώλειες ευθύνεται για το 63% του συνολικού κόστους.

Οι αριθμοί χρειάζονται, πάντως, προσεκτική ανάγνωση. Ο δείκτης του ΕΟΠ υπολογίζει άμεσες ζημιές σε φυσικά περιουσιακά στοιχεία και υποδομές. Δεν περιλαμβάνει, μεταξύ άλλων, τις απώλειες παραγωγικότητας, τις μακροχρόνιες επιπτώσεις στην υγεία ή το κόστος της απώλειας ανθρώπινων ζωών. Οι συνολικές κοινωνικές και οικονομικές συνέπειες, επομένως, μπορεί να είναι ευρύτερες από εκείνες που καταγράφονται στον συγκεκριμένο δείκτη.

Για την Ελλάδα, η συχνότερη εμφάνιση ακραίων φαινομένων καθιστά κρίσιμη την πρόληψη και την ανθεκτικότητα: καλύτερη προστασία από πλημμύρες, διαχείριση κινδύνου πυρκαγιάς, ανθεκτικές υποδομές και σχέδια προσαρμογής για τις περιοχές και τους κλάδους που εκτίθενται περισσότερο. Η χαμηλή ασφαλιστική κάλυψη δείχνει επίσης ότι η αποκατάσταση μετά την καταστροφή δεν μπορεί να στηρίζεται αποκλειστικά στην ιδιωτική ασφάλιση ή στις έκτακτες κρατικές ενισχύσεις.

Όσο το κόστος των ακραίων φαινομένων αυξάνεται, τόσο μεγαλύτερη σημασία αποκτά η έγκαιρη επένδυση στην πρόληψη και η συστηματική καταγραφή των ζημιών.

ΔΗΜΟΦΙΛΗ