Η οδηγία της ΕΕ για την αναθεώρηση των καταλόγων ρύπων στα επιφανειακά και υπόγεια ύδατα τέθηκε σε ισχύ, διασφαλίζοντας ότι οι κατάλογοι ευθυγραμμίζονται με τις τελευταίες επιστημονικές συμβουλές και ότι οι νέες ουσίες θα παρακολουθούνται στενότερα και θα υπόκεινται σε αυστηρότερους ελέγχους.
Τρεις νομοθετικές πράξεις της ΕΕ θα προσαρμοστούν αναλόγως: η οδηγία-πλαίσιο για τα ύδατα, η οδηγία για τα πρότυπα ποιότητας περιβάλλοντος και η οδηγία για τα υπόγεια ύδατα. Η εφαρμογή των νέων κανόνων θα καταστήσει την ΕΕ πιο ανθεκτική στα ύδατα, συμβάλλοντας στις φιλοδοξίες της για μηδενική ρύπανση και ανθεκτικότητα των υδάτων.
Ταυτόχρονα, η αναθεώρηση επιτρέπει την πιο ευέλικτη εφαρμογή της αρχής της μη υποβάθμισης της κατάστασης των υδάτων για τη διευκόλυνση σημαντικών οικονομικών δραστηριοτήτων, διασφαλίζοντας παράλληλα διασφαλίσεις για την προστασία του περιβάλλοντος και της υγείας.
Προσθήκη νέων ουσιών στους καταλόγους ρύπων των υδάτων
Η ΕΕ επικαιροποίησε τον κατάλογο των ρύπων των υδάτων για να συμπεριλάβει νέες ουσίες που βλάπτουν το περιβάλλον και την ανθρώπινη υγεία. Αυτές οι προσθήκες —με βάση τα πιο πρόσφατα επιστημονικά στοιχεία— καλύπτουν ορισμένες «παντοτινές χημικές ουσίες» PFAS (όπως TFA), φυτοφάρμακα και φαρμακευτικά προϊόντα.
Για πρώτη φορά, οι κανόνες αφορούν επίσης τα μικροπλαστικά, τους δείκτες μικροβιακής αντοχής και τα ευαίσθητα οικοσυστήματα υπόγειων υδάτων.
Ο αναθεωρημένος νόμος εισάγει επίσης την απαίτηση δοκιμής της λεγόμενης «παρακολούθησης βάσει επιπτώσεων». Αντί να μετράει μεμονωμένους ρύπους, αυτή η μέθοδος αξιολογεί τον συνδυασμένο κίνδυνο για την ποιότητα του νερού και έχει τη δυνατότητα να κάνει την παρακολούθηση πιο ενδελεχή και αποτελεσματική.
Επιπλέον, η αναθεωρημένη νομοθεσία επικαιροποιεί τα όρια για τους ρύπους που περιλαμβάνονται ήδη στους καταλόγους. Έξι ουσίες που δεν ενέχουν πλέον κίνδυνο σε επίπεδο ΕΕ, χάρη στα μέτρα που ελήφθησαν για την απαγόρευση ή τον περιορισμό της χρήσης τους, μεταφέρονται σε νέους καταλόγους ρύπων εθνικού ενδιαφέροντος.
Ο νόμος αναθέτει στον Ευρωπαϊκό Οργανισμό Χημικών Προϊόντων (ECHA) σημαντικό ρόλο στην προετοιμασία μελλοντικών αναθεωρήσεων των καταλόγων ρύπων και των προτύπων τους, σύμφωνα με τον στόχο της Επιτροπής να διευκολύνει την προσέγγιση «μία ουσία, μία αξιολόγηση» σύμφωνα με τη στρατηγική για τη βιωσιμότητα των χημικών προϊόντων.
Οι νέοι κανόνες ενισχύουν επίσης τη διασυνοριακή συνεργασία και καθιστούν πιο δυναμική τη συλλογή και την υποβολή δεδομένων σχετικά με την κατάσταση των υδάτων.
Νέα μέτρα απλούστευσης
Η αναθεώρηση καταργεί επίσης και εξορθολογίζει ορισμένες υποχρεώσεις υποβολής εκθέσεων, μειώνοντας έτσι τον διοικητικό φόρτο για τα κράτη μέλη και διευκολύνοντας την ανταλλαγή δεδομένων παρακολούθησης με την Επιτροπή μέσω ψηφιακών εργαλείων που θα αναπτυχθούν σε στενή συνεργασία με τον Ευρωπαϊκό Οργανισμό Περιβάλλοντος.
Ο νέος νόμος ενσωματώνει έναν ορισμό της μη υποβάθμισης και προσθέτει τη δυνατότητα για δύο τύπους δραστηριότητας να προχωρήσουν, με την επιφύλαξη αυστηρών διασφαλίσεων.
Αυτές οι δραστηριότητες περιλαμβάνουν βελτιωτικά έργα όπως ανακατασκευή γεφυρών ή αντιπλημμυρικά έργα που ενδέχεται να έχουν μόνο προσωρινές επιπτώσεις, και δραστηριότητες που απλώς μεταφέρουν τη ρύπανση χωρίς να την αυξάνουν πραγματικά, όπως αφυδάτωση για κατασκευή ή βυθοκόρηση ιζημάτων.
Επόμενα βήματα
Τα κράτη μέλη θα πρέπει να εφαρμόσουν τις απαιτήσεις και να μεταφέρουν στο εθνικό τους δίκαιο τις τροποποιήσεις των τριών σχετικών οδηγιών έως τις 22 Δεκεμβρίου 2027: την οδηγία-πλαίσιο για τα ύδατα, την οδηγία για τα πρότυπα ποιότητας περιβάλλοντος και την οδηγία για τα υπόγεια ύδατα.