Δεκαπέντε ευρωπαϊκές αγροδιατροφικές οργανώσεις σε κοινή τους επιστολή εκφράζουν τη βαθιά ανησυχία τους για την προσωρινή κατανομή του προϋπολογισμού της Ευρωπαϊκής Ένωσης για το 2027, επισημαίνοντας ότι η προτεινόμενη μείωση θέτει σε κίνδυνο ένα από τα σημαντικότερα εργαλεία στήριξης της ανταγωνιστικότητας του ευρωπαϊκού αγροδιατροφικού τομέα.
Συγκεκριμένα, σύμφωνα με την κοινή επιστολή τους προς τον Επίτροπο Γεωργίας και Τροφίμων της ΕΕ, Christophe Hansen, δηλώνουν πως ο προτεινόμενος προϋπολογισμός των 112 εκατ. ευρώ αντιπροσωπεύει μείωση άνω του 45% σε σχέση με τα 205 εκατ. ευρώ που διατέθηκαν το 2026. Όπως επισημαίνεται, η μείωση αυτή όχι μόνο ανατρέπει την πρόοδο που επιτεύχθηκε τα προηγούμενα χρόνια, αλλά διαμορφώνει έναν προϋπολογισμό χαμηλότερο ακόμη και από εκείνον του 2025 (120 εκατ. ευρώ) και σημαντικά μειωμένο σε σχέση με τα 185,9 εκατ. ευρώ του 2024.
Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλεί το γεγονός ότι το μεγαλύτερο μέρος των περικοπών αφορά τα προγράμματα MULTI, τα οποία θεωρούνται ότι προσφέρουν τη μεγαλύτερη ευρωπαϊκή προστιθέμενη αξία, καθώς υλοποιούνται από οργανώσεις διαφορετικών κρατών-μελών μέσω κοινών ευρωπαϊκών εκστρατειών προώθησης.
Οι οργανώσεις υπογραμμίζουν ότι η συγκεκριμένη πρόταση έρχεται σε αντίθεση με τη δέσμευση που είχε αναλάβει πρόσφατα η ίδια η Ευρωπαϊκή Επιτροπή για ενίσχυση της προώθησης των ευρωπαϊκών αγροτικών προϊόντων. Υπενθυμίζουν ότι μόλις πριν από λίγους μήνες ο προϋπολογισμός του 2026 είχε παρουσιαστεί ως επένδυση-ρεκόρ και ως έμπρακτη απόδειξη της στήριξης της ΕΕ προς τον αγροδιατροφικό τομέα. Όπως τονίζεται, μια τόσο μεγάλη μείωση, σε τόσο σύντομο χρονικό διάστημα, υπονομεύει τη σταθερότητα της πολιτικής προώθησης και μειώνει την αναγκαία προβλεψιμότητα για την ανάπτυξη φιλόδοξων πολυεθνικών προγραμμάτων.
Παράλληλα, επισημαίνεται ότι η χρονική συγκυρία καθιστά την πρόταση ακόμη πιο προβληματική. Σε ένα διαρκώς μεταβαλλόμενο διεθνές εμπορικό περιβάλλον, η πολιτική προώθησης αποτελεί βασικό εργαλείο για τη διαφοροποίηση των ευρωπαϊκών προϊόντων, την ενίσχυση της θέσης τους στις διεθνείς αγορές και την αξιοποίηση των εμπορικών συμφωνιών της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Ωστόσο, η προτεινόμενη περικοπή, όπως σημειώνεται, εκπέμπει ένα αντιφατικό μήνυμα.
Επιπλέον, όσον αναφορά την προώθηση των εξαγωγών, η χρηματοδότηση των προγραμμάτων MULTI για τρίτες χώρες προβλέπεται να μειωθεί από 18 εκατ. ευρώ σε μόλις 5 εκατ. ευρώ, δηλαδή κατά περισσότερο από 70%. Σύμφωνα με την επιστολή, η εξέλιξη αυτή έρχεται σε αντίθεση με τις συνεχιζόμενες επενδύσεις της Ευρωπαϊκής Επιτροπής σε διπλωματικές αποστολές υψηλού επιπέδου για το άνοιγμα νέων αγορών και την ενίσχυση των εξαγωγών, καθώς χωρίς επαρκή χρηματοδότηση προώθησης οι πρωτοβουλίες αυτές δεν μπορούν να αποδώσουν τα αναμενόμενα αποτελέσματα.
Οι οργανώσεις επισημαίνουν ακόμη ότι η ευρωπαϊκή πολιτική προώθησης δεν ωφελεί μόνο τον αγροδιατροφικό τομέα, αλλά δημιουργεί σημαντική προστιθέμενη αξία για το σύνολο της ευρωπαϊκής οικονομίας. Όπως αναφέρεται, κάθε 1 ευρώ που επενδύεται στην προώθηση των εξαγωγών αποφέρει 172 ευρώ πρόσθετων εξαγωγών, ενώ τα προγράμματα συμβάλλουν στην αύξηση της ζήτησης για τα ευρωπαϊκά προϊόντα, στη δημιουργία θέσεων εργασίας και στην ανάπτυξη ολόκληρης της αλυσίδας αξίας, από την παραγωγή και τη μεταποίηση έως τις μεταφορές, το λιανεμπόριο, τον τουρισμό και την εστίαση.
Παράλληλα, τονίζεται ότι η σταθερά υψηλή ζήτηση για χρηματοδότηση αποδεικνύει την επιτυχία της πολιτικής προώθησης, καθώς κάθε χρόνο υποβάλλονται σημαντικά περισσότερες ποιοτικές προτάσεις από όσες μπορούν να χρηματοδοτηθούν. Επομένως, η μείωση του διαθέσιμου προϋπολογισμού θα οδηγήσει αναπόφευκτα στην απόρριψη ώριμων και υψηλής ποιότητας έργων, περιορίζοντας την αποτελεσματικότητα της πολιτικής.
Τέλος, επισημαίνεται ότι, παρότι η εξοικονόμηση πόρων είναι περιορισμένη σε σχέση με το συνολικό ύψος του προϋπολογισμού της Κοινής Αγροτικής Πολιτικής, οι συνέπειες για τον αγροδιατροφικό τομέα θα είναι δυσανάλογα μεγάλες. Τέλος, η περικοπή, σύμφωνα με την επιστολή, θα αποδυναμώσει την ανταγωνιστικότητα της ευρωπαϊκής γεωργίας, θα περιορίσει τη στήριξη των συστημάτων ποιότητας και των γεωγραφικών ενδείξεων και θα μειώσει την προβολή του σήματος «Enjoy, it’s from Europe», το οποίο έχει καθιερωθεί ως σύμβολο της ποιότητας, της βιωσιμότητας και της ποικιλομορφίας των ευρωπαϊκών αγροτικών προϊόντων.
Για τους λόγους αυτούς, οι 15 ευρωπαϊκές οργανώσεις καλούν την Ευρωπαϊκή Επιτροπή να επανεξετάσει την προτεινόμενη κατανομή του προϋπολογισμού για το 2027 και να επαναφέρει τη χρηματοδότηση τουλάχιστον στα 205 εκατ. ευρώ, αναγνωρίζοντας τη στρατηγική σημασία της πολιτικής προώθησης για την ανταγωνιστικότητα, την ανθεκτικότητα και τη μακροπρόθεσμη ανάπτυξη του ευρωπαϊκού αγροδιατροφικού τομέα.